สมาธิสั้น คืออะไร ? เรามาทำความเข้าใจกันเถอะ

สมาธิสั้น (ADHD) อาการของผู้ที่เป็นโรคสมาธิสั้นอาจยังคงอยู่ตลอดจนเข้าสู่วัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ โดยรูปแบบอาการอาจเปลี่ยนแปลงไปบ้างเล็กน้อยตามวัย และตามการรักษาดูแลที่ผู้ป่วยได้รับ หรืออาจยังมีบางอาการที่ยังคงอยู่และกระทบกับการดำเนินชีวิตประจำวัน สมาธิสั้นเป็นโรคทางจิตที่พบมากที่สุดของเด็ก โรคขาดสมาธิในการจดจ่อตั้งใจทำสิ่งใดให้สำเร็จ ขี้ลืม ไม่ใส่ใจคำสั่ง อยู่ไม่นิ่ง ไม่ชอบอยู่กับที่ ไม่อดทน หุนหันพลันแล่น  เนื่องจากเป็นช่วงที่ต้องเริ่มเข้าโรงเรียน ต้องทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่น เริ่มสื่อสารและเข้าสังคม

สมาธิสั้น จะเกิดในเด็กผู้ชายมากกว่าเด็กผู้หญิง โดยปกติมักพบในช่วงต้นปีที่ผ่านมาเมื่อเด็กเริ่มมีปัญหาในการให้ความสนใจ

ผู้ใหญ่ที่มีภาวะสมาธิสั้นอาจมีปัญหาเรื่องการจัดการ การจัดลำดับความสำคัญ และไม่สามารถจัดการกับความเครียดได้ หรือจัดการได้ไม่ดี พวกเขาอาจมีปัญหาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่ดี ความนับถือตนเองและ เสพติดหรือติดยาเสพติด

58545454 – little girl holding board with inscription adhd. isolated on gray background

อาการที่พบในเด็ก โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภท :

1.ด้านการขาดสมาธิจดจ่อตั้งใจ

  • วอกแวกง่ายเมื่อมีสิ่งเร้ามากระตุ้น หรือมีความคิดอื่นมากระตุ้นในขณะทำกิจกรรมใด ๆ อยู่
  • ไม่ทำตามคำแนะนำหรือไม่สามารถทำงานเสร็จตามกำหนดการ
  • ไม่ตั้งใจฟัง ไม่สนใจในขณะที่มีคนพูดด้วย
  • ไม่ใส่ใจและทำผิดพลาด
  • จัดลำดับความสำคัญไม่เป็น เรียงลำดับสิ่งที่ควรทำไม่ได้
  • มีปัญหาในการจัดการงานประจำวัน
  • ไม่ชอบทำสิ่งที่ต้องนั่งนิ่ง ๆ ไม่ชอบเรียนรู้เรื่องที่ต้องใช้เวลา
  • มักลืมสิ่งที่ต้องทำหรือที่ได้รับมอบหมาย
  • มีแนวโน้มที่จะฝันกลางวัน

2.เด็กที่มีสมาธิสั้น:

  • ร้อนรน กระสับกระส่าย อยู่ไม่สุข
  • ไม่ชอบนั่งนิ่งๆ ไม่สามารถทำกิจกรรมหรืองานอดิเรกได้เงียบ ๆ ตามลำพัง
  • นั่งนิ่งอยู่กับที่นาน ๆ ไม่ได้ โดยเฉพาะเมื่อต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เงียบสงบ
  • ว่องไว เคลื่อนไหวรวดเร็ว ตื่นตัวอยู่ตลอดเวลา (ในวัยรุ่นและผู้ใหญ่มักถูกอธิบายว่าเป็นกระสับกระส่าย)
  • มักจะพูดมาก พูดไม่หยุด

3.ด้านการตื่นตัว อยู่ไม่นิ่ง และหุนหันพลันแล่น

  • มีปัญหาเกี่ยวกับการรอ ไม่ชอบการรอคอย
  • พูดโต้ตอบสวนขึ้นมาในขณะที่อีกฝ่ายยังพูดหรือถามไม่จบ ไม่รอให้ผู้อื่นพูดจบแล้วค่อยพูด
  • ขัดขวางผู้อื่น

อาการที่พบในผู้ใหญ่

อาการของโรคสมาธิสั้นอาจเปลี่ยนไปเมื่อบุคคลมีอายุมากขึ้น พวกเขารวมถึง:

  • ความเรื้อรังและความหลงลืมเรื้อรัง
  • ความกังวล
  • ความนับถือตนเองต่ำ
  • ปัญหาในที่ทำงาน
  • ปัญหาในการควบคุมความโกรธ
  • ความหุนหันพลันแล่น
  • สารเสพติดหรือติดยาเสพติด
  • ไม่มีการรวบรวมกัน
  • การผัดวันประกันพรุ่ง
  • หงุดหงิดง่าย
  • เบื่อหน่ายเรื้อรัง
  • ปัญหาการจดจ่ออยู่กับการอ่าน
  • อารมณ์แปรปรวน
  • ที่ลุ่ม
  • ปัญหาความสัมพันธ์

สาเหตุของโรคสมาธิสั้น

ปัจจุบัน สาเหตุของการเกิดโรคสมาธิสั้นยังไม่เป็นที่แน่ชัด แต่กำลังมีการศึกษาปัจจัยเสี่ยงที่อาจเป็นเหตุให้เด็กเป็นโรคสมาธิสั้น หรือเด็กอาจเป็นโรคสมาธิสั้นจากหลายปัจจัยเหล่านี้รวมกัน

  • พันธุกรรม ผลการค้นคว้าชี้ว่า ผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นมักมีพ่อแม่หรือญาติพี่น้องที่เกี่ยวข้องกันทางสายเลือดป่วยเป็นโรคนี้เช่นกัน ดังนั้น จึงมีแนวโน้มที่โรคสมาธิสั้นจะส่งต่อกันผ่านทางพันธุกรรมความไม่สมดุลของสารเคมี สารเคมีในสมองในผู้ที่มีภาวะซนสมาธิสั้นอาจไม่สมดุล
  • โครงสร้างสมอง อาจเป็นโครงสร้างแต่กำเนิด หรืออาจเกิดจากการได้รับบาดเจ็บกระทบกระเทือนทางสมองตั้งแต่ในครรภ์ หรือในช่วงที่เป็นเด็กเล็ก จากการสแกนสมองคนทั่วไปเทียบกับผู้ป่วยโรคสมาธิสั้น พบว่าพื้นที่บางส่วนของสมองผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นมีขนาดเล็กกว่า และบางส่วนก็มีขนาดใหญ่กว่า รวมทั้งการขาดความสมดุลของระดับสารสื่อประสาทในสมอง ซึ่งอาจส่งผลให้เป็นโรคสมาธิสั้น
  • การตั้งครรภ์และการคลอด ผู้เป็นแม่อาจสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือใช้สารเสพติดในขณะตั้งครรภ์ หรืออาจอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เป็นพิษ และเต็มไปด้วยมลภาวะ จึงรับเอาสารพิษเข้าสู่ร่างกายจนมีผลกระทบต่อทารกในครรภ์ สิ่งเหล่านี้อาจส่งผลต่อพัฒนาการทางสมองของทารก
  • สภาพแวดล้อมที่เป็นพิษ ผู้ป่วยอาจได้รับสารพิษและสารเคมีที่เป็นอันตรายเข้าสู่ร่างกายในขณะที่ยังเป็นเด็กเล็ก เช่น ได้รับสารตะกั่วเข้าไปในร่างกายเป็นปริมาณมาก
  • อาการบาดเจ็บที่สมองหรือความผิดปกติของสมอง ความเสียหายต่อสมองส่วนหน้าเรียกว่ากลีบสมองส่วนหน้าสามารถทำให้เกิดปัญหากับการควบคุมแรงกระตุ้นและอารมณ์

น้ำตาลทำให้เกิดสมาธิสั้น ความวิตกกังวล อารมณ์แปลกประหลาดในเด็ก การลดปัญหาของอาการสมาธิสั้นคือ ให้เด็กกินอาหารที่มีความหวาน มีสีผสมอาหารลดลง โดยเน้นที่อาหารและขนมสำเร็จรูปทั้งหลาย ขนมหวาน ลูกอม และน้ำอัดลม ขนมถุงจำพวกขบเคี้ยวทั้งหลายด้วย โรคสมาธิสั้นไม่ได้เกิดจากการดูทีวีมากเกินไปหรือโรคภูมิแพ้อาหาร

สมาธิสั้นไม่สามารถป้องกันหรือรักษาให้หายขาดได้ แต่การระบุให้เร็วและมีแผนการรักษาและการศึกษาที่ดีสามารถช่วยเด็กหรือผู้ใหญ่ที่มีอาการสมาธิสั้นจัดการกับอาการของพวกเขา

การรักษาโรคสมาธิสั้น

อาการสมาธิสั้นหลายอย่างสามารถจัดการได้ด้วยยาและการบำบัด

การรักษาด้วยยา จะช่วยปรับอาการและพฤติกรรมให้เด็กมีสมาธิจดจ่อได้ดียิ่งขึ้น และช่วยลดอาการอยู่ไม่นิ่งหุนหันพลันแล่นลง เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถปรับตัว และใช้ชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุข

(Adzenys XR ODT, Dyanavel)

Dexmethylphenidate (Focalin)

Dextroamphetamine (Adderall, Dexedrine)

Lisdexamfetamine (Vyvanse)

Methylphenidate (Aptensio, Cotempla, Concerta, Daytrana, Jornay, PM, Metadate, Methylin, Quillivant, Ritalin)

ยากระตุ้นไม่ทำงานสำหรับทุกคนที่มีสมาธิสั้น   ยาที่ใช้กับเด็กอายุตั้งแต่ 6 ปีซึ่งรวมถึง:

Atomoxetine (Strattera)

Clonidine (Kapvay)

Guanfacine (Intuniv)

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีโอเมก้า 3 ได้แสดงให้เห็นถึงประโยชน์บางอย่าง Vayarin อาหารเสริมที่ไม่ใช่ยาที่มีโอเมก้า 3s การใช้ยารักษาเด็กสมาธิสั้นต้องเป็นไปตามใบสั่งจากแพทย์เท่านั้น โดยเด็กควรรับประทานยาอย่างถูกต้องตามวิธีและตามปริมาณที่แพทย์กำหนด และต้องไปพบแพทย์เพื่อติดตามผลการรักษาอยู่เสมอ

การเข้ารับการบำบัด เด็กควรรับการบำบัดเพื่อเรียนรู้และปรับพฤติกรรมควบคู่ไปกับการรับยา ทั้งเพื่อรักษาบรรเทาอาการสมาธิสั้น และอาการที่อาจเกิดขึ้นร่วมกับโรคสมาธิสั้น อย่างปัญหาทางอารมณ์ ความวิตกกังวล เป็นต้น

การศึกษาพิเศษช่วยให้เด็กเรียนรู้ที่โรงเรียน การมีโครงสร้างและกิจวัตรสามารถช่วยเด็กสมาธิสั้นได้มาก

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสอนวิธีการแทนที่พฤติกรรมที่ไม่ดีด้วยวิธีการที่ดี

จิตบำบัด (การให้คำปรึกษา) สามารถช่วยให้คนที่มีสมาธิสั้นเรียนรู้วิธีที่ดีกว่าในการจัดการกับอารมณ์และความยุ่งยากของพวกเขา นอกจากนี้ยังสามารถช่วยปรับปรุงความนับถือตนเอง การให้คำปรึกษาอาจช่วยให้สมาชิกในครอบครัวเข้าใจเด็กหรือผู้ใหญ่ด้วยสมาธิสั้นได้ดีขึ้น

ฝึกให้เด็กกล้าที่จะเผชิญหน้าและพูดคุยถึงปัญหาที่เกิดขึ้นจากการเป็นโรคสมาธิสั้น เพื่อให้เด็กทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรค และหาวิธีรับมือกับอาการที่เกิดขึ้นได้อย่างเหมาะสม

การเข้าโปรแกรมฝึกหัดและการให้ความรู้แก่ผู้ปกครอง โดยกลุ่มผู้ปกครองของเด็กสมาธิสั้น หรือผู้ที่ดูแลเด็กจะได้เข้ากลุ่มเพื่อศึกษาทำความเข้าใจเด็กสมาธิสั้น ฝึกหัดดูแลและรับมือพฤติกรรมของเด็กสมาธิสั้น

การคาดหวัง

หลายคนที่เป็นโรค สมาธิสั้น มีชีวิตที่ประสบความสำเร็จมีความสุขและเต็มไปด้วยชีวิตที่ดี การรักษาเป็นการการใส่ใจกับอาการและพบแพทย์เป็นประจำเป็นสิ่งสำคัญ บางครั้งยาและการรักษาที่ครั้งหนึ่งอาจทำงานไม่ได้ผล คุณอาจต้องเปลี่ยนแผนการรักษา สำหรับคนจำนวนมากอาการของโรคสมาธิสั้นจะดีขึ้นในวัยผู้ใหญ่ตอนต้นและบางคนก็สามารถหยุดการรักษาได้

Leave a Reply

Your email address will not be published.